Over fasering en Natuurlijker Markermeer IJmeer (NMIJ)
In het vervolg van het project Toekomst Markermeer IJmeer moeten de effecten van de voorgestelde maatregelen nader in beeld worden gebracht.
Eén van de nader te onderzoeken vragen is de mate waarin de voorgestelde ecologische maatregelen de stroming van het slib beïnvloeden. Ook de verhouding tot Natura 2000 is niet helemaal duidelijk. Het Ontwikkelingsperspectief beoogt een ecologische structuurversterking die het wettelijk vereiste minimum van Natura 2000 te boven gaat. Mocht gekozen worden voor buitendijks bouwen, dan is de aanname dat dit mogelijk wordt door de ecologische systeemverbetering. Natuurlijk moet dan worden voldaan aan Europese richtlijnen en nationale wetten.
Hiermee verbonden deelvragen zijn bijvoorbeeld: is het mogelijk de draagkracht die beschermde soorten in het toekomstbestendige systeem hebben, vast te stellen? Er vanuit gaand dat het ecologische surplus er moet zijn voor buitendijks wordt gebouwd, rijst de vraag welke eisen dit stelt aan de fasering. Verder lijken nieuwe, andere dan planologische instrumenten nodig om de programmering juridisch te verankeren. Maar welke? En wie moeten die afspraken daartoe maken? Iedere zes jaar wordt voor elk Natura 2000-gebied een beheerplan opgesteld. Wat is straks de verhouding tussen de TMIJ en Natura 2000?
Omdat de beoogde maatregelen effect hebben op (o.a.) de ecologie, de lucht- en waterkwaliteit en de cultuurhistorie, lijkt een milieuonderzoek in de vorm van een mer of strategische milieubeoordeling onmisbaar, net als een brede maatschappelijke kosten-batenanalyse. Hieraan gekoppeld is de vraag wie de gewenste investeringen betaalt en of ook private medefinanciering denkbaar is. In dat geval ligt een relatie met zandwinning of woningbouw voor de hand. Ook recreatie roept vragen op. Het verstoort de ecologie maar voegt maatschappelijke waarde toe aan de natuurontwikkeling. Meer inzicht is nodig in de ontwikkeling van recreatie en hoe deze eventueel ruimtelijk te reguleren is. Tenslotte zouden tussentijdse onderzoeksresultaten ook al invloed kunnen hebben op het ontwerp van afzonderlijke onderdelen van het systeem, zoals op het moeras bij de Houtribdijk.
Daarom is er NMIJ: Natuurlijker Markermeer IJmeer. NMIJ bestaat uit een pakket natuurpilots op kleine schaal. Daarin wordt onderzocht welke investeringen in natuurontwikkeling het grootste effect hebben. Voor deze proef heeft het Rijk 25 miljoen uitgetrokken.